بررسی اثر متغیر تعدیل کننده و متغیر میانجی

بین دو متغیر میانجی Mediator و تعدیل کننده moderator اختلاف وجود دارد. متغیر تعدیل کننده که در آمار به عنوان متغیر همپراش covariate نیز شناخته می شود، در تمام تحلیل های مبتنی بر نرم افزار اس پی اس اس -مسلما نرم افزارهای بهتری به منظور جایگزینی آن وجود دارد- قابل ورود است. با وارد شدن این متغیر به تحلیل اثر آن از رابطه ی متغیر مستقل و وابسته حذف می شود. به عنوان مثال اگر بخواهیم اثر روش تدریس بر پیشرفت تحصیلی را بسنجیم، متغیر هوشبهر یک متغیر کورییت به شمار می رود که در صورت وجود داده برای آن، می توان رابطه را با برداشتن اثر ان تعدیل کرد.

اما متغیر میانجی متغیری است که سبب ارتباط غیر مستقیم دو متغیر می شود. به عبارتی اگر متغیر الف روی ب اثر بگذارد و ب روی ج متغیر ب یک متغیر میانجی است. البته الزامی به فقدان رابطه ی مستقیم بین الف و ج نیست. برای تحلیل این متغیر لازم است. گام های مختلفی برداشته شود. بررسی مفروضات در برگیرنده ی متغیر میانجی، از طریق فرمان های مستقیم نرم افزارهای آماری قابل دستیابی نیست.

ضرغامی

برچسبها: متغیر میانجی, متغیر همپراش, تعدیل کننده, moderator mediator

+ نوشته شده توسط محمد حسین ضرغامی در شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۶ و ساعت |